2025 Dış Ticaret Verileri: Büyük İşletmelerin Etkisi Artıyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistiklerini yayımladı. Açıklanan veriler, Türkiye'nin dış ticaretinde büyük ölçekli işletmelerin öncü rolünü gözler önüne serdi.

İhracatta ve İthalatta Büyük İşletmelerin Rolü

2025 yılında Türkiye'de 166 bin 459 girişim ihracat yaparken, 323 bin 769 girişim ithalat gerçekleştirdi. İhracat yapan işletmelerin yüzde 74,2'si 1-9 çalışanı olan mikro işletmelerden oluşsa da, toplam ihracatın yalnızca yüzde 18,3'ü bu işletmeler tarafından gerçekleştirildi. Buna karşılık, büyük ölçekli girişimlerin ihracattaki payı yüzde 46,1 olarak belirlendi. Küçük işletmelerin payı yüzde 17,3, orta ölçekli işletmelerin payı ise yüzde 18,3 oldu.

Sanayi ve Ticaret Sektörlerinin Etkisi

İthalat tarafında ise büyük işletmelerin etkisi daha belirgin. 250 ve üzeri çalışanı olan girişimler, toplam ithalatın yüzde 59,4'ünü gerçekleştirmekte iken, bu işletmeler ithalat yapan girişimlerin sadece yüzde 1,1'ini oluşturuyor.

İhracatın yüzde 57,6'sı sanayi alanındaki girişimler tarafından yapılırken, ticaret sektörü yüzde 37,7'lik bir paya sahip. İthalatta sanayi sektörü yüzde 45,4, ticaret sektörü ise yüzde 37,8 oranında etkili oldu. Sanayi ihracatında büyük işletmeler, 250 ve üzeri çalışanıyla toplam ihracatın yüzde 70,3'ünü gerçekleştirirken, sanayi ithalatında bu oran yüzde 80,7 seviyesine ulaştı.

Bunun yanı sıra, sanayi alanındaki girişimlerin ihracatlarının yüzde 49,2'si Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yapıldı. AB dışındaki Avrupa ülkelerinin ihracattaki payı yüzde 14,3, Yakın ve Orta Doğu ülkelerinin payı ise yüzde 10,9 olarak kaydedildi.

Dış ticarette yoğunlaşma da dikkat çekiyor. İhracatın yüzde 51'i ve ithalatın yüzde 64,8'i, en fazla dış ticaret yapan ilk 500 girişim tarafından gerçekleştirildi. En fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin toplam ihracattaki payı yüzde 8,9, ithalat yapan ilk 5 girişimin payı ise yüzde 13,8 olarak belirlendi.

Son olarak, girişimlerin yüzde 39'u yalnızca tek bir ülkeye ihracat yaparken, yüzde 84,6'sı ithalatını sadece tek bir ülkeden gerçekleştirdi. Ancak, 20 ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimler toplam ihracatın yüzde 57,4'ünü, 20 ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimler ise toplam ithalatın yüzde 52,5'ini gerçekleştirdi.