Deepfake Sesli Dolandırıcılık Tehlikesine Karşı 'Güvenlik Kelimesi' ile Korunun

Yapay zeka teknolojilerinin hızla gelişmesiyle birlikte, dolandırıcıların kullandığı yöntemler de karmaşıklaşıyor. Son dönemde özellikle ses klonlama (deepfake) teknolojisiyle yapılan dolandırıcılıklar, bireylerin ve ailelerin maddi-manevi zarara uğramasına neden oluyor. Tanıdık bir ses tonuyla yapılan bu aramalar, kurbanları bir anda panik ve çaresizlik içine sürükleyebiliyor. Ancak uzmanlar, bu siber tehlikeye karşı alınabilecek basit ama etkili bir önlemi işaret ediyor: Önceden kararlaştırılmış bir "güvenlik kelimesi".

Deepfake Dolandırıcılığının Yükselişi ve Sanal Kaçırma Taktikleri

Siber güvenlik alanında küresel bir lider olan ESET'in incelemelerine göre, deepfake sesli dolandırıcılıkların en yaygın biçimlerinden biri "sanal kaçırma" senaryoları. Dolandırıcılar, kurbanın veya akrabalarının sosyal medya hesaplarından elde ettikleri kişisel bilgileri kullanarak senaryoyu daha inandırıcı hale getiriyor. Hatta saldırı için en uygun zamanı belirlemek amacıyla sosyal medya profilleri dahi takip edilebiliyor.

Bu tür dolandırıcılıklarda, sevdiklerinin kaçırıldığı izlenimini yaratmak için deepfake ses kayıtları kullanılıyor. Dolandırıcılar, kurbanları belirsizlik ve travma içinde tutmak amacıyla klonlanmış sesi yalnızca birkaç saniye aralıklarla kullanıyor, hıçkırık sesleri ve arka plan gürültüleri ekleyerek olayı daha kaotik ve gerçekçi göstermeye çalışıyor. Sadece birkaç saniyelik bir ses kaydı bile, ikna edici bir deepfake oluşturmak için yeterli olabiliyor.

'Güvenlik Kelimesi' Nasıl Bir Kalkan Oluşturur?

Deepfake dolandırıcılığını fark etmenin en basit ve etkili yollarından biri, aile üyeleri arasında önceden belirlenmiş bir "güvenlik kelimesi" üzerinde anlaşmaktır. Bu kelime veya cümle, aile üyesinin sizin sesinizin deepfake ile değiştirilmiş olabileceğinden şüphelendiğinde sorabileceği, hatırlanması kolay bir ifade olmalıdır. Dolandırıcıların bu güvenlik kelimesini bilme ihtimali olmadığı için, fidye talebi gibi komplolar kolayca ortaya çıkarılabilir.

Güvenlik kelimesi seçilirken, hem akılda kalıcı hem de sıra dışı olmasına dikkat edilmelidir. Sosyal medya paylaşımlarından veya genel bilgilerden kolayca tahmin edilebilecek bir kelime olmamalıdır. Örneğin, "Çocukluk oyunumuzun adı neydi?" veya "Büyükannemin en sevdiği çiçek hangisiydi?" gibi kişisel ve sadece aile üyelerinin bileceği bir soru da alternatif olarak kullanılabilir.

Güvenlik Kelimesi Unutulursa Ne Yapılmalı?

Eğer bir aile üyesi güvenlik kelimesini hatırlayamazsa, bir yedek planın olması büyük önem taşır. Bu durumda, aranılan kişinin aramayı sonlandırıp, adres defterinde kayıtlı olan numaradan geri aramasını istemek en güvenli yoldur. Ayrıca, mevcut bir aile mesajlaşma grubu üzerinden iletişim kurularak durum teyit edilebilir. Unutulmamalıdır ki, şüphe duyulduğunda asla para veya kişisel bilgi gönderilmemelidir.

Deepfake Dolandırıcılığına Kurban Gidildiğinde Atılacak Adımlar

Deepfake teknolojisi her geçen gün daha da inandırıcı hale gelirken, siz veya bir aile üyeniz bu tür bir dolandırıcılığın mağduru olursa, hızlı ve doğru adımlar atmak önemlidir:

• Dolandırıcıyla İletişimi Kesin: Derhal dolandırıcıyla tüm iletişimi sonlandırın.
• Bankanızla İletişime Geçin: Durumu bankanıza bildirin ve dolandırılan paranın bloke edilmesi veya iadesi için yapılabilecekleri öğrenin.
• Parolaları Değiştirin: İfşa olmuş olabilecek tüm hesaplarınızın parolalarını değiştirin. Bu, iki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) etkinleştirmek ve güçlü, benzersiz parolalar kullanmak için iyi bir fırsattır.
• Kanıtları Saklayın: Telefon numaraları, kayıtlar gibi ilgili tüm kanıtları muhafaza edin.
• Yetkililere Bildirin: Dolandırıcılığı ilgili emniyet birimlerine ve siber suçlarla mücadele birimlerine bildirin.

Bu süreçte, paranızı geri almayı veya hesaplarınızı güvence altına almayı vadeden ikincil dolandırıcılara karşı dikkatli olun. Bu tür teklifler genellikle yeni bir dolandırıcılık girişimidir ve kayıplarınızı artırmaktan başka bir işe yaramaz.

Türkiye'de de siber güvenlik tehditlerinin arttığı bu dönemde, vatandaşların deepfake gibi gelişmiş dolandırıcılık yöntemlerine karşı bilinçli olması ve aile içinde güvenlik protokolleri oluşturması büyük önem taşımaktadır. Kocaeli özelinde de benzer risklerin bulunduğu göz önüne alındığında, bu tür bilgilendirici içerikler halkın korunması adına kritik bir rol oynamaktadır.