İzmir'de Evsel Atık Dönüşümünde Rekor Katılım: Bokaşi Kompostu 4.556 Haneye Ulaştı

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin çevre dostu uygulamaları hız kesmiyor. Dr. Cemil Tugay liderliğinde hayata geçirilen "Dönüşüme Evde Başla" projesi kapsamında, evsel organik atıkların dönüşümünü sağlayan bokaşi kompost uygulaması, kent genelinde önemli bir başarıya imza attı. Bugüne kadar 4 bin 556 hanenin katıldığı bu inovatif sistem, sürdürülebilir yaşam ve sağlıklı topraklar için umut vadediyor.

İzmir'de "Dönüşüme Evde Başla" Projesi: Yaygınlaşma ve Katılım

Organik atıkların kaynağında ayrıştırılması ve değerlendirilmesi amacıyla başlatılan bokaşi kompost uygulaması, İzmirlilerden yoğun ilgi görüyor. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, bu kapsamda farklı ilçelerde toplam 128 eğitim etkinliği düzenleyerek binlerce vatandaşı sürdürülebilir atık yönetimi süreçlerine dahil etti. Projenin başlangıcından bu yana 4 bin 556 adet bokaşi kompost seti dağıtıldı.

Son olarak Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi'nde düzenlenen etkinlikte, "İyi Tarım İzmir" uygulaması üzerinden başvuruları değerlendirilen 105 vatandaşa daha bokaşi kompost seti teslim edildi. Bu eğitimlerde, katılımcılara evsel atıkların ayrıştırılması, bokaşi yöntemiyle ön kompost üretimi ve elde edilen ürünün toprak verimliliğine katkıları hakkında uygulamalı bilgiler aktarılıyor.

Üretilen kompostu kendileri kullanmak istemeyen hanelerden teslim alınan ön kompostlar, Konak Kadifekale Mahalle Bostanı'nda toprağa kazandırılarak organik maddenin yeniden üretim döngüsüne katılması sağlanıyor. İzmirliler, projeye katılmak ve bokaşi kompost seti almak için “İyi Tarım İzmir” mobil uygulaması üzerinden kolayca başvuru yapabiliyor.

Bokaşi Kompostu Nedir ve Çevreye Katkıları Nelerdir?

Japonca'da "fermente organik madde" anlamına gelen bokaşi (bokashi) kompostu; mutfaklardan çıkan meyve ve sebze atıkları, yemek artıkları ile çay ve kahve posası gibi organik atıkları, koku, sinek ve haşere oluşturmadan kapalı kovalar içinde fermente etmeyi sağlayan çevreci bir yöntemdir.

Oksijenin sınırlı olduğu bir ortamda yararlı mikroorganizmalarla gerçekleşen fermantasyon süreci sayesinde, organik atıklar çürümeye bırakılmadan değerli bir kaynağa dönüştürülüyor. Ev ortamında, hatta apartman dairelerinde bile kolaylıkla uygulanabilen bu sistem, günlük atık yönetimine pratik bir çözüm sunuyor.

Süreç sonunda elde edilen fermente ürün, toprağın yapısını iyileştiren ve besin değeri yüksek bir toprak düzenleyici olarak kullanılabiliyor. Ayrıca fermantasyon sırasında oluşan bokaşi sıvısı, seyreltilerek doğal sıvı gübre olarak bitkilere can veriyor. Bu yöntemle hem çöp miktarı azalıyor hem de toprağa değerli besinler geri kazandırılıyor.

Bokaşi Kompost Seti Kullanım Kılavuzu

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından dağıtılan bokaşi setlerinin doğru kullanımı, verimli sonuçlar elde etmek için kritik öneme sahiptir. İşte adım adım kullanım talimatları:

• Musluğu, contalar içte ve dışta kalacak şekilde kovaya takıp somunu sıkın.
• Süzgeci yerleştirdikten sonra 3-4 cm kalınlığında mukavva veya baskısız karton ekleyin. Beyaz kağıt, peçete, renkli viyol ve dergi kullanımından kaçının; fazla kağıt alt suyunun oluşumunu geciktirebilir.
• Bir ölçek (50 ml) konsantreyi klorsuz suyla 1:10 oranında seyrelterek karton veya mukavvayı ıslatın. İlerleyen aşamalarda bu oran 1:100'e kadar çıkarılabilir. Klorsuz su kullanmaya özen gösterin; şebeke suyunu bir gece bekletmek klorun uçmasını sağlar.
• Konsantreyi kullandıktan sonra ağzı kapalı şekilde buzdolabında saklayın.
• Organik atıkları küçük parçalara ayırın ve günde tek seferde kovaya ekleyin. Üzerine talaş serpip seyreltilmiş konsantre sıvıyla ıslatın. Mikro-aerobik ortamı sağlamak için eklemeyi tek seferde yapmak önemlidir. Sıvı buzdolabında bir hafta saklanabilir.
• Atıklar ne kadar küçük parçalara ayrılırsa, bokaşi alt suyu o kadar hızlı oluşur.
• Talaş ve seyreltilmiş konsantre eklenen atıkları deliksiz bir aparatla iyice sıkıştırın. Bu işlem fermantasyonu hızlandırır ve kötü kokuların oluşumunu engeller.
• Kimyasal işlem görmemiş odun talaşı kullanmaya özen gösterin. Talaş bulunamadığı durumlarda geçici olarak baskısız karton veya mukavva parçaları kullanılabilir.