Günümüzde ailelerin en büyük mücadele alanlarından biri haline gelen dijital bağımlılık, kuşaklararası kopuş ve haz odaklı bireyselleşme gibi küresel sorunlar, birçok hanenin gündeminde yer alıyor. Ancak, bu krizlerin henüz bu kadar görünür olmadığı 2014 yılında, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, kaleme aldığı "Bilinçli Aile Olmak – Ailede Fırsat Eğitimi" adlı kitabında bu tehlikelere dikkat çekmişti. Timaş Yayınları'ndan çıkan ve Ağustos 2026 itibarıyla 14. baskısına ulaşan eser, adeta günümüz dünyasının aile krizlerini yıllar öncesinden öngören bir rehber niteliği taşıyor.
Prof. Dr. Tarhan, o dönemde "Evin kapısı artık kontrolsüz dijital sokağa açılıyor" diyerek, bugün yaşanan dijital oburluk ve kimlik erozyonuna işaret etmişti. Gelişen ekonomiye rağmen daralan gönüllere, büyüyen evlere rağmen küçülen egolara vurgu yaparak, modernitenin getirdiği anomik krizin aileleri tehdit ettiğini belirtmişti. Kitap, geleneksel nasihatlerin yetersiz kaldığı dijital çağda, sorunları krize değil, "fırsat eğitimine" dönüştürmenin yollarını detaylı bir şekilde anlatıyor.
Modern Çağda Aile Yapısı ve Dijital Tehditler
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, teknolojik ve ekonomik gelişmelerin tek başına insanı ve aileyi mutlu kılmaya yetmediğini vurguluyor. Yaşam koşullarının kolaylaşmasına rağmen ilişkilerin zorlaştığını belirten Tarhan, yeni kuşakların değer dünyasında yaşanan değişime dikkat çekiyor. "Yeni kuşaklar maalesef çok fazla dünyevileşti. Kendi egoları ve konforlarından daha yüksek bir değer tanımayan kuşaklar, insanlığın geleceğini tehdit ediyor" ifadeleriyle, modern hayatın oluşturduğu çelişkileri gözler önüne seriyor:
- Ekonomimiz düzeldi ama gençliğimiz bozuldu.
- Yollarımız genişledi ama gönüllerimiz daraldı.
- Hayatımız kolaylaştı ama ilişkilerimiz zorlaştı.
- Ekmeğimiz büyüdü ama paylaşmamız azaldı.
- Evlerimiz genişledi ama egolarımızdan başkasına yer kalmadı.
- Paramız çoğaldı ama sabrımız azaldı.
- Vitrinlerimiz doldu ama gönüllerimiz boşaldı.
- Özgürlüğümüz arttı ama merhametimiz azaldı.
- Özgüvenimiz arttı ama utanma duygumuz ve saygımız azaldı.
Prof. Dr. Tarhan, internetin artık evin dünyaya açılan kapısı haline geldiğini ve çocukların, yetişkinlerin kontrolsüz bir "dijital sokağa" çıktığını belirtiyor. Ailenin iyi insan yetiştirmenin temel kaynağı olduğunu vurgulayarak, "İyi bir eş, iyi bir baba, iyi bir iş insanı olmadan önce iyi insan olmaya çalışmalıyız. İyi insan olmak ise iyi bir aile ortamında başlıyor. Bu nedenle ‘iyi insan’ vasfının kaynağı olan aileyi bir arada tutan değerleri yeniden canlandırmaktan başka çaremiz yok" diyor.
Çözüm Odaklı Yaklaşım: Fırsat Eğitimi ve Aile İçi İletişim
Sağlıklı bir ailenin hiç problem yaşamayan aile anlamına gelmediğini belirten Prof. Dr. Tarhan, görüş ayrılıkları, çocuklarla ilgili sorunlar, ekonomik sıkıntılar veya eşler arasındaki iletişim problemlerinin aile hayatının farklı dönemlerinde ortaya çıkabileceğini ifade ediyor. Önemli olanın bu problemleri nasıl yönettiğimiz olduğunu vurgulayan Tarhan, doğru yönetilen sorunların eşlerin ve aile üyelerinin birbirlerini daha iyi tanımalarına, ilişkideki eksikleri fark etmelerine ve birlikte çözüm üretmelerine yardımcı olabileceğine dikkat çekiyor.
Kriz dönemlerinde "Kim haklı?" mücadelesine girmek yerine, "Bu sorunu birlikte nasıl çözebiliriz?" yaklaşımının benimsenmesinin önemine vurgu yapan Prof. Dr. Tarhan, aile bireylerinin zaman zaman kendi beklentilerini, iletişim biçimlerini ve ilişkiye yaptıkları katkıyı da sorgulamaları gerektiğini belirtiyor.
Kitabın temel kavramlarından biri olan "fırsat eğitimi", günlük yaşamda karşılaşılan olayların çocukların eğitiminde doğal bir öğrenme aracına dönüştürülmesini ifade ediyor. Bu yaklaşım, modern çağın hız ve yoğunluk ortamında çocuk eğitimine yeni bir bakış açısı sunuyor. Kocaeli'deki aileler başta olmak üzere, Türkiye genelindeki birçok hane için bu tespitler ve öneriler, mevcut sorunlara karşı bir yol haritası niteliği taşıyor.
YORUMLAR (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.