SÜT-D'den Gıda İsrafına Karşı Önemli Çağrı: "Temiz Tabaklarla Temiz Şehirlere"

Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D), 20 Eylül Dünya Temizlik Günü kapsamında yaptığı açıklamayla, gıda israfının küresel boyutlarına ve çevresel etkilerine dikkat çekti. Dernek Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu, her gün 1 milyardan fazla öğünün israf edildiği ve milyonlarca insanın açlık çektiği bir dünyada, atık gıdanın biyoçeşitlilik kaybından iklim değişikliğine kadar pek çok soruna neden olduğunu belirtti.

İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi de olan Prof. Dr. Karaosmanoğlu, “Temiz tabakla sofradan kalkarak temiz şehirlere ilerleyelim, atık lokmamız arkamızdan ağlamasın” çağrısıyla, bireysel sorumluluğun önemine vurgu yaptı. Bu yıl Dünya Temizlik Günü'nün “Temiz Tabaklardan Temiz Şehirlere” temasıyla gıda israfını önleme ve döngüsel ekonomiye geçişi hızlandırma hedefiyle kutlandığı bildirildi.

Gıda İsrafının Küresel Boyutları ve Çevresel Etkileri

Birleşmiş Milletler verilerine göre, her yıl israf edilen 1 milyardan fazla öğün, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8 ila 10'una yol açıyor. Bu durum, biyoçeşitlilik kaybı, çevresel kirlilik ve iklim değişikliği gibi üçlü bir gezegen krizini tetikliyor. Prof. Karaosmanoğlu, atık gıdanın sadece bir besin kaybı olmadığını, aynı zamanda üretimi için harcanan enerji, su, doğal kaynaklar, emek ve maliyet açısından da büyük bir milli servet kaybı olduğunu ifade etti.

Gıda israfının azaltılması, BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Paris Anlaşması doğrultusunda daha döngüsel, dayanıklı ve adil şehirler inşa etmenin önemli bir adımı olarak görülüyor. Özellikle kentsel altyapı ve halk sağlığı üzerinde artan baskı göz önüne alındığında, atık yönetimi ve israfın önlenmesi hayati önem taşıyor.

SÜT-D'den Sorumlu Tüketim Vurgusu

SÜT-D, 2020 yılından bu yana dijital yaşamı temizleme çağrıları yaparak sivil toplum katkısı sunuyor. Birleşmiş Milletler'in Aralık 2023'te 20 Eylül'ü resmi olarak Dünya Temizlik Günü ilan etmesiyle birlikte, temizlik ve farkındalık faaliyetleri küresel çapta ivme kazandı. Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu, sürdürülebilir yaşamda atık gıda çıkışını kaynağında önlemenin derneklerinin öncelikli faaliyet başlıklarından olduğunu belirtti.

Gelecek dönemde, 2026 Dünya Temizlik Günü kutlamalarının Çin'in Shaoxing şehrinde BM-Habitat ile Let’s Do It Vakfı (LDIF) ortaklığında yapılacağını aktaran Karaosmanoğlu, bu etkinliklerde sorumlu üretim-tüketim-satın almayı yaygınlaştırma, atık azaltımı ve ayrı toplama alışkanlıklarını teşvik etme, yerel atık gıda yönetimi sistemlerini güçlendirme ve dayanıklı şehirleri destekleyen politikalar geliştirme gibi konulara odaklanılacağını dile getirdi.

Prof. Karaosmanoğlu, özellikle evlerde başlayan bu sorumluluğun, tabağa azar azar yemek koyarak atık çıkışını en baştan önlemekle mümkün olduğunu vurguladı. Antalya’da düzenlenecek BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) eylem gündeminde de Sıfır Atık konusunun öncelikli alanlardan biri olacağını hatırlatarak, Türkiye'nin bu konuda da örnek teşkil etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Kocaeli gibi sanayi ve nüfus yoğunluğuna sahip şehirlerde atık yönetimi ve gıda israfının önlenmesi, yerel yönetimler ve vatandaşlar için büyük önem taşımaktadır. SÜT-D'nin çağrısı, Kocaeli'nin sürdürülebilir bir geleceğe katkı sunması adına da yol göstericidir.