Kemik sağlığının temelleri, yaşamın ilk yıllarından itibaren atılıyor. Özellikle çocukluk ve gençlik döneminde yeterli ve dengeli beslenme, ileriki yaşlarda ortaya çıkabilecek kemik erimesi (osteoporoz) riskini önemli ölçüde azaltıyor. Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. M. Emel Alphan, sağlıklı kemik yapısı için beslenmenin vazgeçilmez bir rol oynadığını belirtiyor.
Prof. Dr. Alphan, kemik sağlığını korumada kalsiyum, D vitamini ve proteinin yeterli alımının kritik olduğunu vurgularken, günümüzde popülerleşen ancak bilimsel temeli olmayan hızlı kilo verme diyetlerinin kemik yapısı üzerinde olumsuz etkileri olabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Bu tür diyetlerin, sadece kilo kaybına değil, genel vücut sağlığına da zarar verebileceği belirtiliyor.
Osteoporoz Nedir ve Neden Önemlidir?
Prof. Dr. M. Emel Alphan, osteoporozu “kemik kütlesinde azalma, kemik mikro yapısında bozulma ve kemik dayanıklılığında azalma ile karakterize, kırık riskini artıran sistemik bir iskelet hastalığı” olarak tanımlıyor. Bu hastalığın en belirgin özelliği, kemiklerin zamanla kırılgan hale gelmesi ve basit travmalarla dahi, hatta bazen belirgin bir düşme veya darbe olmaksızın kırıkların meydana gelmesidir. Yaşlanma, östrojen seviyesindeki düşüş, yetersiz kalsiyum ve D vitamini alımı, fiziksel aktivite eksikliği gibi faktörler kemik kaybını hızlandırabilir. Sigara ve aşırı alkol tüketimi, düşük vücut ağırlığı ve dengesiz beslenme de osteoporoz için önemli risk faktörleri arasında yer alıyor.
Kemik Sağlığını Güçlendiren Temel Besinler ve Yaşam Tarzı
Kemik sağlığının korunması için anne karnından itibaren başlayan bir sürecin önemi büyük. Annenin gebelik döneminde yeterli kalsiyum ve D vitamini alması, bebeğin kemik gelişimi için hayati önem taşıyor. Çünkü kemik dokusu, anne karnında oluşmaya başlayıp yaşam boyunca sürekli kendini yenileyen dinamik bir yapıdır. Bu nedenle, hayatın her evresinde yaşa uygun ve yeterli miktarda kalsiyum ile D vitamini alımı esastır.
- Kalsiyum: Kemiklerin en önemli minerali olan kalsiyum, süt ve süt ürünleri gibi besinlerden alınmalıdır. Günlük kalsiyum ihtiyacı, adölesan döneminde ve 50 yaş üstü yetişkinlerde 1200 mg iken, diğer yaş gruplarında ortalama 1000 mg civarındadır.
- D Vitamini: Kemik mineralizasyonuna katkıda bulunan D vitamini, bağırsaklardan fosfor emilimini de destekler. D vitamini, besinlerle yeterince alınamayan, esas olarak güneşten gelen ultraviyole ışınları ile ciltte sentezlenen bir vitamindir. Türkiye'de yaygın D vitamini eksikliği nedeniyle takviye kullanımı önemli hale gelmiştir, ancak aşırı alımdan kaçınılmalıdır.
- Protein: Kemik matriksinin bütünlüğü için protein de kalsiyum ve D vitamini kadar önemlidir. Protein miktarı, bireyin beslenme durumu ve varsa hastalıkları göz önüne alınarak kişiye özel belirlenmelidir.
- Diğer Mineraller ve Vitaminler: Magnezyum, K vitamini, C vitamini ve çinko gibi besin öğeleri de kemikle ilgili reaksiyonlarda görev aldığından yeterli miktarlarda alınması gerekir.
- Egzersiz: Sadece beslenme değil, düzenli fiziksel aktivite de osteoporozdan korunmada temel bir faktördür.
Hızlı Kilo Verme Diyetlerinin Riskleri
Prof. Dr. Alphan, bilinçsizce uygulanan hızlı kilo verme diyetlerinin kemik sağlığına ve genel sağlığa ciddi zararlar verebileceğine dikkat çekiyor. Aşırı kısıtlı besinler veya tek tip beslenme diyetleri, enerji ve temel besin öğeleri açısından yetersiz kalabilir. Bu durum, sadece kemik sağlığını değil, tüm vücut sistemlerini olumsuz etkileyebilir. Sağlıklı beslenmenin temel amacının, yeterli, dengeli ve sağlıklı bir yaşam sürmek olduğunu vurgulayan Alphan, her bireyin karbonhidrat, protein ve yağ gibi enerji veren besin öğelerinin yanı sıra yaklaşık 50 farklı besin öğesini her gün yeterli miktarda alması gerektiğini hatırlatıyor. Bu çeşitliliğin, farklı besin gruplarını tüketerek sağlanabileceği belirtiliyor.

YORUMLAR (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.