Çocukluk çağının yaygın sağlık sorunlarından biri olan kabızlık, genellikle basit bir tuvalet problemi olarak algılansa da, uzmanlar bu durumun çocuğun genel sağlığı ve yaşam kalitesi üzerinde derin etkileri olabileceğine dikkat çekiyor. Uzun süreli kabızlık, karın ağrısı, iştahsızlık, dışkı kaçırma gibi fiziksel belirtilerin yanı sıra, çocuklarda tuvalet korkusuna kadar varabilen psikolojik sorunlara yol açabiliyor.
Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, kabızlığın erken teşhisi ve doğru tedavisinin kritik öneme sahip olduğunu belirterek, ailelere uyarılarda bulundu. Dr. Türkmen, kimi zaman sadece beslenme düzenlemesinin yeterli olmayabileceğini ve kapsamlı bir yaklaşım gerektiğini ifade etti.
Kabızlık Belirtileri ve Yaygınlığı: Her 10 Çocuktan Biri Risk Altında
Uzm. Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, kabızlığın çocukluk çağında küresel çapta oldukça yaygın olduğunu ve araştırmaların yaklaşık yüzde 10'luk bir görülme sıklığına işaret ettiğini belirtiyor. Kabızlığın sadece birkaç gün tuvalete çıkamamak anlamına gelmediğini vurgulayan Dr. Türkmen, önemli belirtileri şöyle sıralıyor:
- Haftada iki veya daha az dışkılama
- Sert ve büyük hacimli dışkı yapma
- Dışkılama sırasında ağrı duyma
- Dışkıyı tutma davranışı
- İç çamaşırına dışkı kaçırma
Dr. Türkmen, her gün dışkılayan bir çocukta bile kabızlık görülebileceği konusunda aileleri uyararak, dışkının kıvamı ve dışkılama sırasındaki zorlanmanın da önemli göstergeler olduğunu ekledi.
Fonksiyonel Kabızlık ve Dışkı Tutma Davranışının Kısır Döngüsü
Çocukluk çağı kabızlıklarının büyük bir kısmının 'fonksiyonel kabızlık' olarak adlandırıldığını belirten Uzm. Dr. Türkmen, bu durumun en temel nedenlerinden birinin dışkıyı tutma davranışı olduğunu ifade etti. Özellikle tuvalet eğitimi döneminde yaşanan ağrılı dışkılamaların, çocuklarda tuvaletten kaçınmaya yol açabileceğini kaydeden Dr. Türkmen, bu durumun bir kısır döngüye dönüşebileceğini anlattı:
“Daha önce sert ve ağrılı dışkılama deneyimi yaşayan çocuklar, aynı acıyı tekrar yaşamamak adına dışkılarını tutmaya başlayabilir. Okul çağındaki çocuklar da okul tuvaletlerini kullanmak istemediğinde tuvalet ihtiyacını erteleyebilir. Yetersiz lif ve sıvı alımı, düzensiz beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite eksikliği de kabızlığın gelişmesine katkıda bulunur. Bu durum, ağrılı dışkılama ile başlayan dışkı tutma davranışını zamanla kalıcı bir soruna çevirebilir.”
Dr. Türkmen, dışkının bağırsakta uzun süre kalmasının sertleşmesine ve dışkılamanın daha da zorlaşmasına neden olduğunu, bu durumun rektumun genişlemesine ve çocuğun dışkılama ihtiyacını hissetme yeteneğinin azalmasına yol açabileceğini belirtti.
Ciddiye Alınması Gereken Durumlar ve Tedavi Yaklaşımları
Bazı çocuklarda gözlemlenen dışkı kaçırma (enkoprezis) durumunun da ileri derecede kabızlığın bir belirtisi olabileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Türkmen, ailelerin bu durumu ishal veya çocuğun dikkatsizliği olarak yorumlamaması gerektiğini, çocuğu suçlamak veya cezalandırmanın sorunu daha da ağırlaştırabileceğini vurguladı.
Çocuklarda kabızlığın çoğunlukla fonksiyonel nedenlerle ortaya çıksa da, bazı durumlarda altta yatan ciddi hastalıkların işareti olabileceği uyarısında bulunan Dr. Türkmen, özellikle şu bulguların göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti:
- Yaşamın ilk ayında başlayan kabızlık
- Yenidoğan bebeğin ilk dışkısını 48 saatten geç yapması
- Karında belirgin şişlik
- Özellikle safralı kusma
- Büyüme ve kilo alımında yetersizlik
- Dışkıda açıklanamayan kan görülmesi
- Bacaklarda güçsüzlük veya yürüme bozukluğu
Bu gibi durumlarda Hirschsprung hastalığı, nörolojik veya anatomik hastalıklar, metabolik hastalıklar, hipotiroidi, çölyak hastalığı ve besin alerjisi gibi nedenlerin araştırılması gerektiğini ifade etti. Kocaeli'deki aileler de benzer belirtilerle karşılaştığında vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmalıdır.
Kabızlık tedavisinde beslenmenin önemli bir yer tuttuğunu ancak tek başına yeterli olmayabileceğini belirten Dr. Türkmen, 2026 yılında yayımlanan Avrupa ve Kuzey Amerika Çocuk Gastroenteroloji Derneklerinin ortak tedavi rehberine dikkat çekerek, çocukların yaşına uygun miktarda su, lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) tüketmesi ve düzenli fiziksel aktivite yapmasının önemini vurguladı. Ancak özellikle uzun süredir devam eden kabızlık durumlarında tıbbi müdahalenin gerekli olabileceğini ekledi.

YORUMLAR (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.